Page Header

การเพิ่มผลผลิตปลาทูน่าสายพันธุ์ Skipjack (Katsuwonus pelamis) ในกระบวนการนึ่งปลาเพื่อผลิตเป็นอาหารสำหรับสัตว์เลี้ยง
Increasing Production Yield of Skipjack Tuna (Katsuwonus pelamis) During Pre-Cooking Process for Pet Food

Nattawut Mangkang, Pakkawat Detchewa, Patcharee Prasajak, Naphatsorn Meerod, Chariya Kongphet, Pheeraphat Sirawathanakhul


ปัจจุบันอุตสาหกรรมปลาทูน่าสำหรับสัตว์เลี้ยงมีการแข่งขันที่สูง ซึ่งการลดต้นทุนเป็นปัจจัยหนึ่งในการเพิ่มกำไรให้กับบริษัท ดังนั้นงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มผลผลิตในกระบวนการนึ่งปลา โดยใช้ปลาทูน่าสายพันธุ์ Skipjack (Katsuwonas pelamis) การปรับปรุงโดยใช้หลัก DMAIC พบว่า 1) ขั้นตอนการระบุปัญหา (Defined Phase) คือ กระบวนการนึ่งปลาเกิดการสูญเสียน้ำหนักปลาเกินปริมาณที่กำหนด 2) ขั้นตอนการวัดผล (Measure Phase) กระบวนการนึ่งปลาใช้เวลานึ่งเฉลี่ย 47 นาที ส่งผลให้ผลผลิตเท่ากับร้อยละ 86.02 ±2.65 เป้าหมายที่ต้องการปรับปรุงมีค่าเท่ากับร้อยละ 90 3) ขั้นตอนวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหา (Analysis Phase) โดยใช้แผนผังเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) มาวิเคราะห์พบว่ามี 2 สาเหตุ ได้แก่ เวลาไล่อากาศของตู้นึ่งและเวลานึ่งปลาที่นานเกินไป 4) ขั้นตอนการปรับปรุงแก้ไข (Improved Phase) สาเหตุที่ 1 แก้ไขโดยกำหนดเวลาไล่อากาศของทุกตู้ให้เท่ากัน คือ 8 นาที สาเหตุที่ 2 แก้ไขโดยการจัดทำมาตรฐานเวลาในการนึ่ง ซึ่งสามารถลดเวลาเฉลี่ยในการนึ่งจากเดิม 47 นาที ลดลงเหลือ 30 นาที และ 5) ขั้นตอนควบคุมและติดตามผล (Control- Phase) โดยการนำมาตรฐานเวลาในการนึ่งปลาไปใช้ปฏิบัติงานจริง สามารถเพิ่มผลผลิตจากเดิมร้อยละ 86.02 ±2.65 เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 89.83 ±1.87 สามารถลดต้นทุนด้านวัตถุดิบไปได้ 208,539 บาทต่อเดือน หรือ 2,502,468 บาทต่อปี

Recently, the canned tuna for pet food industry is highly competitive. Thus, cost reduction is a main way to increases the company's profitability. This research aims to increase the productivity of tuna during pre-cooking process. Skipjack tuna (Katsuwonas pelamis) was used in this experiment. Production yield was improved by DMAIC technique revealing the results as follows. 1) Defined Phase; The pre-cooking process of tuna caused weight loss. 2) Measure Phase; the time of pre-cooking process was an average 47 minutes which resulted in lowering tuna yield as 86.02 ±2.65% from the improving expected outcome as 90%. 3) Analysis phase; using cause and effect diagram showed that there were 2 causes namely excessing time in exhausting process and pre-cooking. 4) Improved phase; the exhausting time was set up similarly at 8 minutes for all batches. In addition, standard time for pre-cooking process was established which can reduce the pre-cooking time from averagely 47 minutes to 30 minutes. and 5) Control and follow-up steps (Control-Phase); the pre-cooking time and exhausting time were applied to this work. The results showed that the productivity increased from 86.02 ±2.65 % to 89.83 ±1.87% resulted in reducing raw material costs 208,539 baht per month or 2,502,468 baht per year.


[1] Department of International Trade Promotion. (2021, May 26). Report of tuna products in US market. [Online] (in Thai). Available: 578719/578719.pdf

[2] M. Lorsunnee. “Productivity improvement in tuna factory,” M.S. Thesis, Department of Engineering Management, Graduate School, Siam University, 2019 (in Thai).

[3] J. W. Bell, B. E. Farkas, S. A. Hale, and T. C. Lanier, “Effect of thermal treatment on moisture transport during steam cooking of skipjack tuna (Katsuwonas pelamis),” Journal of Food Science, vol. 66, no. 2, pp. 307–313, 2001.

[4] K. Hatae, F. Yoshimatsu, and J. J. Matsumoto, “Discrimination characterization of different texture profiles of various cooked fish muscle,” Journal of Food Science, vol. 49, pp. 721–726, 1984.

[5] J. Zhang, B. E. Farkas, and S. A. Hale, “Precooking and cooking of Skipjack tuna (Katsuwonas plamis): A numerical Simulation,” LWT- Food Science and Technology, vol. 35, pp. 607–616, 2002.

[6] I. Idrissi, A. Mesfiou, and B. Benazzouz, “Food processing optimization using lean six sigma methodology- Case study of a mackerel filets production company in Morocco,” European Journal of Scientific Research, vol. 143, no. 3, pp. 273–281, 2016.

[7] S. Hakimi, S. M. Zahraee, and J. M. Rohani, “Application of six-sigma DMAIC methodology in plain yogurt production process,” International Journal of Lean Six Sigma, vol. 9, no. 4, pp. 562– 578, 2018.

[8] T. Khemasit and R. Kijkla, “Reduce waste from the manufacture of sausage with the application DMAIC case study: Food industry,” Journal of Industrial Technology, vol. 11, no. 2, pp. 77–83, 2016 (in Thai).

[9] M. Evans, Minitab Manual. W.H. Freeman and Company, 2009, pp. 63–72.

[10] MadgeTech. (2021, May 28). Madget4software [Online]. Available: https://www.madgetech. com/software/madgetech-4-software/.

[11] FAO, (2021, August 22). Processing [Online]. Available: r6918e05.htm.

[12] M. Thamavit, “Food loss and waste management in the tuna processing industry in Thailand,” M.Sc. Thesis, Department of Food Technology, Wageningen University, 2019.

[13] S. I. Ikape and J. O. Cheikyula, “Fish spoilage in the tropics: A review,” Octa Journal of Biosciences, vol. 5, no. 2, pp. 34–37, 2017.

[14] E. A. Foegeding, T. C. Lanier, and H. O. Hultin, “Characteristics of edible muscle tissues,” in Food chemistry, 3rd ed, New York: Marcel Dekker, 1996, pp. 879–942.

[15] E. L. Webb, “Process control parameters for Skipjack tuna (Katsuwonas pelamis) precooking,” Ph.D. Thesis, Department of Biological and Agricultural Engineering, University Libraries, 2003.

[16] J. Zhang, B. E. Farkas, and S. A. Hale, “Thermal properties of skipjack tuna (Katsuwonus pelamis),” International Journal of Food Properties, vol. 4, no. 1, pp. 81–90, 2001.

[17] K. Chuseang, “Reducing defects in canned seafood production process,” M.Sc. Thesis, Prince Songkla University, 2011. (in Thai).

Full Text: PDF

DOI: 10.14416/j.kmutnb.2023.05.003

ISSN: 2985-2145