Page Header

การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการสวมหมวกนิรภัย โดยทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ (A Study of Factors Affecting Intention of Helmet Use: An Application of the Theory of Health Belief Model)

ดิสกุล ชลศาลาสินธุ์, ศิรดล ศิริธร, วัฒนวงศ์ รัตนวราห, สัจจากาจ จอมโนนเขวา, ดวงดาว วัฒนากลาง


การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการสวมใส่หมวกนิรภัยสาหรับรถจักรยานยนต์ในบริบทของประเทศไทย ซึ่งปัจจัยที่พิจารณาได้ประยุกต์มาจากทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ โดยได้สอบถามจากผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ในพื้นที่ทั่วประเทศไทยจานวน 801 คน โดยแบ่งเป็นสังคมเมือง 401 คน และสังคมชนบท 400 คน สาหรับการวิเคราะห์ข้อมูลคือ การวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบขั้นตอน สาหรับสังคมเมืองพบว่าปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจสวมหมวกนิรภัยอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติสาหรับรถจักรยานยนต์ มี 4 ปัจจัย ดังนี้ ปัจจัยด้านแรงจูงใจ (β = 0.411) ปัจจัยด้านสิ่งชักนาให้เกิดการปฏิบัติ (β = 0.173) ปัจจัยด้านการรับรู้ความรุนแรง (β = 0.177) ปัจจัยด้านการรับรู้อุปสรรค (β = 0.053) ซึ่งมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .000, .001, .004 และ .047 ตามลาดับ โดยทั้ง 4 ปัจจัยมีความสามารถร่วมกันพยากรณ์ความตั้งใจสวมหมวกนิรภัยได้ร้อยละ 26.40 ส่วนสังคมชนบท มี 4 ปัจจัย ปัจจัยด้านการรับรู้ประโยชน์ (β = 0.249) ปัจจัยด้านการรับรู้ความรุนแรง (β = 0.244) ปัจจัยด้านสิ่งชักนาให้เกิดการปฏิบัติ (β = 0.237) อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .000 ส่วนปัจจัยด้านแรงจูงใจ (β =0.126) ซึ่งมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .040 ซึ่งสามารถร่วมกันพยากรณ์ความตั้งใจสวมหมวกนิรภัย ได้ร้อยละ 40.40 ซึ่งผลที่ได้จากการศึกษานี้ทาให้ทราบถึงปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการสวมใส่หมวกนิรภัยระหว่างสังคมเมืองและชนบท ทั้งนี้องค์กรภาครัฐสามารถนาข้อมูลที่ได้ไปวางแผนพัฒนานโยบายให้เหมาะสมในแต่ละพื้นที่

This research aimed to study the factors affecting the intention in helmet use for motorcycles in the context of Thailand. The factors to be considered were applied from Health Belief Model by questioning 801 nationwide motorcycle riders divided into 401 of urban society and 400 of rural society. For data analysis, Stepwise Multiple Regression analysis was used. Regarding urban society, it was found that the four factors affecting the intention in helmet use for motorcycles were motivation (β = 0.411), Cue to Action (β = 0.173), Perceived Severity (β = 0.177), and Perceived Barriers (β = 0.053) at statistical significance .000, .001, .004 and .047 respectively. These four factors predicted that the intention in helmet use would be 26.40 percent. Regarding rural society, the four factors including Perceived Benefits (β = 0.249), Perceived Severity (β = 0.244), Cue to Action (β = 0.237) were at statistical significance .000 while motivation (β = 0.126) was at statistical .040. These factors predicted that the intention in helmet use would be 40.40 percent. The results from this study acknowledged the factors affecting the intention in helmet use between urban society and rural society. Thus, the organizations in government sectors potentially take the data to develop the suitable policies for each area.


<p>ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ หมวกนิรภัย รถจักรยานยนต์</p><p>health belief model, helmets, motorcycles</p>

[1] Department of Land Transport, Planning Division. (2015). [online]. Transport Statistics, [Retrieved January 31, 2015]. http://
[2] Chen, C.-F. and Lai, W.-T. (2011). “The effects of rational and habitual factors on mode choice behaviors in a motorcycle-dependent region: Evidence from Taiwan.” Transport Policy. Vol.18 No.5 : 711-718.
[3] Hsu, T. P., Sadullah, A.F.M., and Dao, I.N.X. (2003). “A comparison study on motorcycle traffic development in some Asian countries–case of Taiwan, Malaysia and Vietnam.” The Eastern Asia Society for Transportation Studuies (EASTS), Int. Coorperative Res. Activity.
[4] Keng, S.-H. (2005). “Helmet use and motorcycle fatalities in Taiwan.” Accident Analysis & Prevention. Vol.37 No.2 : 349-355.
[5] Lewin, K. (1951). Field. Theory in Scocial Science : Selected Theoretical papers. (Edited by Dorwin Cartwright). New York: Harper and Row.
[6] Ouellet, J.V. and Kasantikul, V. (2006). “Motorcycle helmet effect on a per-crash basis in Thailand and the United States.” Traffic Injury Prevention. Vol.7 No.1 : 49-54.
[7] Ratanavaraha, V. and Jomnonkwao, S. (2013). “Community participation and behavioral changes of helmet use in Thailand.” Transport Policy. Vol.25 : 111-118.
[8] Dandona, R., Kumar, G.A. and Dandona, L. (2006). “Risky behavior of drivers of motorized two wheeled vehicles in India.” Journal of Safety Research. Vol.2 No.37 : 149-158.
[9] Rosenstock, I.M. (1974). “Historical Origins of the Health Belief Model.” Health Education & Behavior, Vol.2 No.4 : 328-335.
[10] Becker, M.H. (1974). “The Health Belief Model and Sick Role Behavior.” Health Education & Behavior, Vol.2 No.4 : 409-419.
[11] Brijs, K., et al. (2014). “Psychological determinants of motorcycle helmet use among young adults in Cambodia.” Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour. Vol.26 Part A : 273-290.

[12] Aghamolaei, T., Tavafian, S.S. and Madani, A. (2011). “Prediction of helmet use among Iranian motorcycle drivers: an application of the health belief model and the theory of planned behavior.” Traffic injury prevention. Vol.12 No.3 : 239-243.
[13] Morowatisharifabad, M.A. (2009). “The Health Belief Model Variables as Predictors of Risky Driving Behaviors among Commuters in Yazd, Iran.” Traffic Injury Prevention. Vol.10 No.5 : 436-440.
[14] Ali, M., et al., (2011). “Determinants of seat belt use among drivers in Sabzevar, Iran: a comparison of theory of planned behavior and health belief model.” Traffic injury prevention. Vol.12 No.1 : 104-109.
[15] Tavafian, S.S., et al., (2011). “Prediction of seat belt use among Iranian automobile drivers: application of the theory of planned behavior and the health belief model.” Traffic injury prevention. Vol.12 No.1 : 48-53.
[16] Dennis, A.C., et al., (2013). “Determinants of helmet wearing behavior among motorcyclists in the Dominican Republic.” International Journal of Public Health and Epidemiology. Vol.2 No.1 : 50-55.
[17] Ross, T.P., et al., (2010). “The Bicycle Helmet Attitudes Scale: Using the Health Belief Model to Predict Helmet Use Among Undergraduates.” Journal of American College Health. Vol.59 No.1 : 29-36.
[18] Lajunen, T. and Räsänen, M. (2004). “Can social psychological models be used to promote bicycle helmet use among teenagers? A comparison of the Health Belief Model, Theory of Planned Behavior and the Locus of Control.” Journal of Safety Research. Vol.35 No.1 : 115-123.
[19] Germeni, E., et al., (2009). “Understanding reasons for non-compliance in motorcycle helmet use among adolescents in Greece.” Injuries Prevention. Vol.15 No.1 : 19-23.
[20] Ambak, K., et al., (2011). “Using structural equation modeling and the behavioral sciences theories in predicting helmet use.” International Journal on Advanced Science, Engineering and Information Technology. Vol.1 No.6 : 639-645.
[21] Golob, T.F., (2003). “Structural equation modeling for travel behavior research.” Transportation Research Part B: Methodological. Vol.37 No.1 : 1-25.
[22] Tavakol, M. and Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach's alpha. International journal of medical education. Vol.2 : 53.


Full Text: PDF


  • There are currently no refbacks.

ISSN: 1905-3819